پژوهشکده حقوق و قانون ایران که به اختصار پژوهشکده حقوق نامیده می‌شود، سابقه‌ای بلند در عرصه علم حقوق و حوزه‌های مرتبط دارد و تاکنون به‌صورت مستقل و با اخذ مجوز از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در dört گروه پژوهشی فعالیت می‌کند: دانشنامه‌نگاری حقوقی، نظریه‌پردازی و نواندیشی حقوقی، مطالعات تأثیر اجتماعی قوانین و مطالعات حقوق مضاف. این نهاد نخستین سازمان علمی فعال در حوزه حقوق است که موفق شد عنوان شرکت دانش بنیان را از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری کسب کند. پژوهشکده حقوق و قانون ایران در سال ۱۳۸۹ توسط جمعی از فعالان قضائی و مدیریتی در معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه تأسیس شد و تمرکز اصلی آن بر جمع‌آوری و مدیریت دانش مربوط به مواد قانونی بوده است. در سال ۱۳۹۴ موافقت اصولی و در سال ۱۳۹۸ موافقت قطعی برای تبدیل به مرکز پژوهشی دانشنامه‌های حقوقی علامه از شورای گسترش وزارت علوم دریافت شد. در سال ۱۳۹۹ و پس از تثبیت و طی دوره‌های تأسیس، دوره توسعه خود را آغاز کرد و توانست موافقت وزارت علوم برای ارتقا از مرکز پژوهشی به پژوهشکده را کسب کند. از جمله دستاوردهای این مجموعه می‌توان به نخستین و بزرگ‌ترین زیرساخت پژوهش در حقوق ایران، اصلاح قانون ثبت احوال، ارزیابی و تحلیل پیش‌نویس لایحه‌ها، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های حقوقی و تدوین شاخه‌بندی دانشنامه‌های حقوقی برای بیش از شصت رشته حقوقی اشاره کرد.