خیلی بد بود که مصاحبهکننده به شکل مزاحم در خیابان با من تماس گرفت و به خاطر روشن نکردن دوربین، صدای محیطی مثل صدای خیابان، موتور و ماشینها به طور کامل شنیده میشد و گفتوگوها حتی با قطع صداها ادامه داشت. من هر بار که جواب میدادم باید منتظر میماندم تا به مکانی آرامتر برسند تا صحبت بعدی را بپرسند. او هیچوقت بهخوبی نمیدانست چه سؤالهایی بپرسد و از آمادگی قابل توجهی هم برخوردار نبود. البته اگر آمادگی داشتند قطعا در خیابان تماس نمیگرفتند. عذرخواهی هم کردند، اما برای من چندان فایدهای نداشت. به طور کلی، این یکی از بدترین تجربیاتی بود که طی دو سال اخیر داشتم؛ سعی کردم هرچه زودتر تماس را قطع کنم و در مجموع حدود پانزده دقیقه صحبت شد. در پایان گفتند که Groovy کار میکنیم نه جاوا.
تجربههای کاری و مصاحبه شرکتها
من برای شرکت بهسا تجربهای در مصاحبه نرمافزاری داشتم. در نخستین مرحله منابع انسانی حضور داشت و آزمونی از هوش به مدت حدود ۴۵ دقیقه اجرا شد؛ فکر میکنم برای پاسخ به سوالات ۴۰ تا ۲۰ تا جواب مناسب باشد و من حدود بیست و چهار پاسخ دادم. بعد از آن سوالهایی مربوط به روانشناسی مطرح شد. مصاحبه با مدیر فنی نیز انجام شد که دو پرسش مربوط به هوش و احتمال داشت و مابقی صحبتها درباره رزومه و سابقه کاری بود. برای تستهای فنی، تسلط روی sql و ISTQB و سابقه کار با ابزارهای خاص مانند SoapUI، Selenium WebDriver و JMeter خیلی مهم است و هر چه درباره تست بلد باشید میتواند تأثیرگذار باشد. مصاحبه به زبان انگلیسی هم بود. داشتن مدارک بینالمللی اهمیت زیادی دارد؛ من IELTS و ISTQB داشتم.
دو سه روز پس از ارسال رزومه و ثبت درخواست، تماس گرفتند تا دربارهی فرصت پشتیبانی مشتریان صحبت کنیم و توضیح دادند که به دلیل کرونا دورکاری شده و مصاحبه به صورت تلفنی و تصویری برگزار میشود. در آغاز مصاحبه روشن شد که کار، پشتیبانی تامینکنندگان است نه پشتیبانی مشتریان؛ کمی دربارهی سابقههای کاری صحبت کردیم و بازخورد دریافتشده مثبت بود و وارد مرحلهی بعد شدیم. دو روز بعد با تصمیمی برای مصاحبه تصویری با مدیرعامل هماهنگی کردند. مصاحبه با مدیرعامل خوب پیش رفت و پرسشها بیشتر دربارهی سابقهشناسی، تحصیل و موارد مشابه بود. بیشترین تأکید هم روی کار در ساعات غیر اداری بود که من با آن موافقت کردم. نهایتا از طریق ایمیلی از یک سایت کاریابی، گزارش شد که رزومه از طرف پیپ تونز رد شده است.
در حال حاضر به صورت تماموقت در واحد مدیریت محصول شرکت باسلام مشغول به کارم و این کار کمتر از یک سال طول کشیده است.
دو روز پیاپی، من با دو جلسه مصاحبه برای موقعیت برنامهنویس نرمافزار روبهرو شدم.
در دورهای که در اسفند به دنبال پوزیشن مدیر پروژه بودم، کارم را با تماس اولیه از سوی واحد منابع انسانی آغاز کردم که به صورت آنلاین وادار به مصاحبه شد. ترجیح من در دوره کرونا این بود که کمتر حضوری حاضر شوم، بنابراین استقبال کردم از روندی که آنلاین برگزار شد و شرکتکنندگان هم به خوبی هماهنگ بودند. مصاحبه به شیوه اسکایپی با یک خانم مسئول منابع انسانی برگزار شد که ظاهرا هم در زمینه نرمافزارها مسلط بود و هم به رفتارهای روانشناختی اهمیت میداد. سوالات در دو دسته فنی و روانشناختی تقسیم میشد و اگرچه بعضی از آنها چالشبرانگیز نبود، اما به نظر میرسید اهداف مشخصی پشت آنها وجود دارد. دو روز بعد با من تماس گرفتند تا مصاحبه حضوری با دو نفر از تیم را انجام دهم. در این جلسه درباره کارهایی که انجام دادهام و مهارتهایی که دارم پرسش شد و این مرحله هم نسبتا ساده به نظر میرسید. آنها گفتند که نتیجه را بهزودی به من اطلاع خواهند داد و پس از چند روز پیام ایمیلی با اعلام ریجکتی دریافت کردم. با توجه به شدتگیر بودن فرایندهای مصاحبه، فکر میکنم شاید حقوق پیشنهادی من دلیل نهاییشدن آن تصمیم بود.
در مصاحبه بخش پشتیبانی تجربهای فوقالعاده داشتم؛ هم روند کار_nonce مصاحبه و هم برخورد مدیران شرکت بسیار مطلوب بود. فضای کار بسیار دوستانه و حرفهای بود و فرآیند مصاحبه بهگونهای بود که منطقا بر پایه چارچوب علمی و روانشناسی طراحی شده بود، در عین حال جنبههای تخصصی کار هم بهخوبی در نظر گرفته شد.
من تجربهای از یه مصاحبه برای کار در انبار این شرکت داشتم که دوتا مرحله داشت. اولین مرحله در دفتر اصلی واقع توی شهرک هما بود و مرحله دوم در انبار واقع در کیلومتر ۱۱ اتوبان فتح. توضیح کامل درباره شرایط کار رو به صورت کلی دادن و به نظر من بهتره سوالات جزئیتر رو خودتون بپرسید؛ گرچه چندان ساده نیست اما پاسخ میدن. به نظر من شفافسازی شرایط کاری به عهده خود متقاضیه و تنها کلیات رو میگن. در مصاحبه اول گفتن وقتی برید مرحله دوم، محیط انبار و کار رو بهتون نشون میدن؛ اما این اتفاق نیافتاد. همچنین گفتن هر شش روز کار، یک روز استراحت ندارید و گاهی تا دوازده روز یکبار استراحت میدن؛ با این حجم کار از ساعت نه صبح تا نه شب، واقعا وضعیت سختیه. هرچقدر هم پرسیدم درباره مدتزمان اضافهکاری و شیوعش، توضیح روشن بهم ندادن؛ آخرش گفتن تقریبا تمام سال این وضعیت وجود داره. واقعا توصیه نمیکنم اگر لازم مبرمی به پول ندارید، خودتون رو با کار دوازده ساعته روزانه برای مدت نامعلوم تحمیل کنید. با شرایط سفت و سختی که هست، فکر میکنم بازخورد راحتی برای خروج وجود نداشته باشه. سرویس رفتوآمد وجود داره، ناهار میدن، اما سفتهای پنجاه میلیون میگیرن و ضامن معتبر لازم میخوان. برای گواهی حسن انجام کار و گواهی عدم سوپیشینه هم درخواست دارن و سریع مدارک رو میخوان؛ ظاهرا در عرض یک و نیم روز باید آماده بشه. قراردادها به صورت یک ماهه یا سه ماهه یا شش ماهه بسته میشن و این بستگی به نظر مدیران داره. در مورد اینکه آیا رونوشت قرارداد داده میشن یا نه؛ از طرف خودم سوال نکردم، اما برای سفتهها رسید میدن. از زمان ارسال رزومه تا انجام مصاحبه دوم کمتر از یک هفته طول کشید.
شرکت بانی مد را برای مصاحبه نقش ریکت نیتیو بررسی میکردم. تماس گرفتند و گفتند توضیحات مربوط به شرایط را میدهند اگر پذیرفتید با هم ادامه میدهیم؛ اما احساس میکردم شانس پذیرفته شدن خیلی کم است و تنها از ده درص کافی است تا با این شرایط کنار بیایید. گفته میشود برای استخدام مبلغی به عنوان ضمانت دریافت میکنند و قبل از ارسال قرارداد هم به چند نفر پاسخ منفی دادهاند و باز هم از من سوال میکردند که آیا میتوانم سفته بدهیم یا نه. ضامن لازم است و نسخهای از قرارداد به من ارائه نمیشد و شرایط سخت و غیرمنطقی به نظر میرسید. اضافهکاری اجباری است و خبری از قرارداد یا مدارک مرتبط نیست. ساعات کاری از شنبه تا پنجشنبه بود. در نهایت تصمیم گرفتم کنار بگذارم و خداحافظی کردم.
من با دیدی نسبتا منفی و ناامید نسبت به فرایند استخدام در بانی مد رفتم و جایی هستم که جوش و خلاقیت و پویایی توسعهدهندهها به چشم نمیآید. آنها تنها دنبال این هستند که با کمترین هزینه نیرو بگیرند و فرقی ندارد چقدر تجربه داری؛ خواه یک روز باشد یا یک سال، مهم این است که پول کمتری خرج کنند. در عوض با هر آیتمی جلوی پای من باز میشود: سفته، ارائه ضمانت، تست اعتیاد، عدم سوپیشینه و قرارداد با شرایط متفاوت از حقوقی که انتظار داشتم. ابزارها و محدودیتهای حقوقی در نهایت به تنگنای من میخورند و اختیار مالی و حرفهای من تقریبا به دست خود شرکت است. اگر واقعا به پول نیاز دارید شاید بتوانید از شرایط عبور کنید، اما اگر دنبال شغل با علاقه و آینده روشن هستید، بهتر است به دنبال فرصتهای دیگری باشید و سراغ بانی مد نروید.
در حال حاضر بهطور تماموقت در شرکت بانی مد مشغول به کار هستم و مدت آن کمتر از یک سال است.
در یک مصاحبه بازاریابی با بانی مد، احساس کردم زمانم را از دست دادم. گمانم این است که قوانین استخدام به نحوی سختگیرانه و پیچیده است که انگار باید ازشان وام بگیری نه اینکه کارمندشان شوی. مصاحبهگر فنی به نظر میرسید که بهواسطه روابط وارد شرکت شده است. منابع انسانی هم حالتی شبیه نگهبان زندان داشت. به نظرم دلیل اینکه از کارجوها، در هفته اول استخدام، سفتهها و ضامنها درخواست میشود، این است که خیلیها متوجه میشوند که تصمیم اشتباهی با بانی مد گرفتهاند، اما به دلیل وجود سفتهها، ناچار به ادامه کار هستند. در نهایت احساس کردم اسم و رسم شرکت، واقعا گولزننده است و شرایط استخدام را میتوان بردهداری دانست. شاید بهتر باشد از همان ابتدا ناتوانی در ورود به چنین محیطی را در نظر گرفت تا با وجود ساعات کاری طولانی، قرارداد یکطرفه و سفته، به سرکار رفت. این تجربه به دیگران هشدار میداد تا زمان و انرژیشان را بیخود هدر ندهند و از همان اول به چنین ریسکهایی فکر نکنند؛ چون احتمال برخورد با بدترین تجربه مصاحبه و شرایط کاری مشابه وجود دارد.
برای مصاحبه با این شرکت، با پاسخ ساده و رکو راست روبهرو شدم: در تماس اولیه از من پرسیدند آیا میتوانم سفتهای به مبلغ ۷۰ میلیون بدهم، که من از همان ابتدا پرسیدم حقوق و حرفهی دقیق کار چیست تا بدانم دقیقا چه مأموریتی انجام میدهم. گفتند باید بیایم مصاحبه و آزمون بدهیم. وقتی رسیدم، حدود یک ساعت با واحد منابع انسانی صحبت کردم و سوالاتی مشابه پرسیدند: چقدر درآمد داری و چه مقدار را میخواهی درآمد داشته باشی، چه ساعاتی در روز دوست داری در خانه باشی، تا حالا به چه موضوعاتی استعفا دادهای. در کل وضعیت کمی طنز بود و وقتی برای آزمون رفتیم، فهمیدم محیط شرکت نسبتا شلوغ است و مدیر هنری-تیپستی داشت، ولی پرسشها تخصصی نبودند.
مدت سه تا پنج سال است که به طور تماموقت در بخش تولید محتوا شرکت بانی مد مشغول به کارم و احساس فرسودگی روحی و روانی دارم.
در یه مصاحبه شغلی برای توسعه وب، فقط یک مرحله شرکت کردم که سه نفر از تیم حضور داشتند: مدیرعامل، مدیر فنی، و یکی از اعضای منابع انسانی. سوال فنی زیاد نبود؛ فقط پرسیدن آیا به برنامهنویسی علاقهمندی یا نه که برای من حولوحوشش جالب بود چون با این سابقه به نظر نمیرسید علاقهای عمیق وجود داشته باشد. بیشتر از هر چیزی به مسائلی همچون تعداد اعضای خانواده، شغل برادر یا خواهر و وضعیت مالی والدین بها داده بودند تا جنبههای فنی؛ هیچ سؤالی درباره مسائل فنی مطرح نشد و این موضوع واقعا آزاردهنده بود. بعد از مصاحبه گفتند خبر میدن و حدودا دو تا سه ساعت بعد مدیر منابع انسانی باهام تماس گرفتند و گفتند که انتخاب شدم. وقتی میخواستند مدارک لازم برای استخدام را بدهند، همه چیز ناگهان برایم روشن شد: نزدیک به صد میلیون سفته، ضامن معتبر، تست اعتیاد و سوءپیشینه، قرارداد بدون نسخه و رسید که من هم گفتم علاقهای به کار در اینجا ندارم. جالب اینکه تمام این مدارک باید در روز اول ارائه میشد و اگر استخدام نمیشدی یا خوشت نمیآمد، باز هم باید اینها را ارائه میکردی. اصلا به اندازهای که انتظار میرفت به مسائل فنی توجه نداشتند و بیشتر به بررسی زندگی خصوصی کارمند میپرداختند. چند بار گفتند تا شب هم کار داریم و بهنوعی با هم کنار میآییم، اما این همکارها و کارهایشان زیاد بود. مسائل حقوقی و سفتهها هم واقعا غیرمنطقی به نظر میرسید.
به صورت معمول در این شرکت روند مصاحبهها به نظر میرسید تنها یک قالب روتین باشد و در نهایت خودشان گزینه را از میان فامیلهایشان برمیگزینند. همه مصاحبهشوندگان با یک زبان واحد صحبت میکردند که من از آن سردرنمیآوردم و قوانین بسیار سفت و سختی داشتند به گونهای که منابع انسانی برای تکرار آنها هراس داشت. خوشبختانه نتیجهای نگرفتم؛ هیچ توضیحی هم به من داده نشد و این حدس من است که پس از سه ماه اتفاق افتاد.
برای مصاحبه برنامهنویسی نودجیاس با سنجه کیش، بار اول فرم اطلاعات پایه را پر کردم و پس از آن با مدیرعامل و رئیس شرکت گفتوگو کردم. چند روز بعد دوباره تماس گرفتند و جلسه بعدی را برنامهریزی کردند؛ این دفعه با سرپرست ارشد برنامهنویسشان ملاقات کردم و او تأیید نهایی را صادر کرد. به نظر میرسید مدیرعامل تجربه زیادی از مصاحبه دارد و فضای مصاحبه را به نحوی آماده میکرد که دغدغهای نداشته باشی. ظاهر شرکت مطلوب بود، اما از داخل هنوز بافت فرسودهای داشت؛ برنامهریزی و نظم کارها بهخوبی اجرا نمیشد و حقوقها هم بهموقع پرداخت نمیشد. شرکت بهطور خانوادگی اداره میشد و با حضور خانم و پسرش پیش میرفت.
برای مصاحبه با من خیلی سوالهای سطحی و نمونه کارها را خواستند که من همراه خودم آوردم و ارائه دادم. آنها ظاهرا کاملا مسلط نبودند و شرکت بهصورت خانوادگی توسط زن و شوهری اداره میشد. به شدت عجیب به نظر میرسید و در کل فرایند مصاحبه برایم راحت بود، اما احتمالا فقط نمایش بود. بعد از ورود مشکلات آغاز شد؛ به هیچکدام از وعدههای حقوق، بیمه و مواردی که در مصاحبه مطرح شده بود عمل نمیشد. جالب بود که مدیرعامل در طول مصاحبه سیگار میکشید. من تنها کمی بیشتر از یک هفته کار کردم و سپس همواره مشکل از طرف شرکت بود؛ هر روز مأمور حضور داشت و درگیری ایجاد میشد. زن و شوهر و پسری هم آنجا بودند و هیچ الگویی برای سازماندهی وجود نداشت و اوضاع بینظم بود. تقریبا همه نیروها پس از سه ماه به دلیل پرداخت نکردن حقوق بیرون میرفتند و دوباره نیروهای جدید میگرفتند و این چرخه ادامه داشت. به همگان توصیه میکنم به هیچوجه به آنجا ننرخید، حتی برای مصاحبه وقتتان را تلف نکنید. ویژگیهایی که برایشان اهمیت داشت: دنبال افراد ساده و بیدندان اعتراض نبودند که نتوانند از حقوقشان دفاع کنند.
با اینکه شرکت آسیاتک بود، اول تماس گرفتند و یه مصاحبه تلفنی کوتاه انجام شد. از تسلطم روی مفاهیم شبکه پرسیدن و وقتی رضایت دادم، دعوت به مصاحبه حضوری کردند. مصاحبه حضوری به دو مرحله تقسیم میشد. مرحله اول یک مصاحبه تخصصی بود که سوالهای مربوط به شبکه داشت و تا حدی دشوار بودند. همان روز مصاحبه منابع انسانی هم برگزار شد و با کارشناس منابع انسانی خوب پیش رفت. روانشناسی و کارهای اداری مانند ورود به ورد هم انجام شد و همان روز گفتند پذیرش میشم. برای موقعیت کارشناس مرکز تماس، تسلط به مفاهیم شبکه خیلی مهم بود. از نظر رفتاری هم دنبال فردی بودن که سازگار، صبور و متعهد باشد؛ چون برای هر نفر آموزش رایگان قبل از استخدام میگذاشتند و نکتهای که برایشان اهمیت داشت این بود که پس از آموزش و صرف هزینه، فرد از سازمان جدا نشود. ویژگیهای کلیدی که از نظرشان مهم بود عبارت بودند از: صبور بودن، اشتیاق به یادگیری و تعهد سازمانی.
در اولین برخورد، از من خواستن قبل از هر چیز درباره شرکت و نحوه کار توضیحاتی بدهند و بعد فرمهای مربوط به اطلاعات را پر کردم. سپس با سرپرست تیم صحبت شد تا شرایط شغلی توضیح داده شود و پس از آن با مدیر مرتبط صحبت کردم. مقرر شد برای مصاحبه اختصاصی تماس بگیرند و چند روز بعد با سرپرست کسبوکار مرحله اول مصاحبه انجام شد. در جلسه، پرسشها بیشتر حول میل به یادگیری و انگیزه برای کار تیمی بود و من که پیشتر تجربهای داشتم، پاسخها را با اقبال پذیرفتم. توصیه میشد که قبل از مصاحبه، اطلاعات پایهای درباره نوع فعالیت و حوزه کاری شرکت را جمعآوری کنم تا رقبای بازار را بشناسم. همچنین از من خواسته شد درباره سرویسها و خدمات آسیاتک تحقیق کنم و پرسشهای مرتبط با بازار صنعت IT را بدانم تا مفید باشم. ویژگیهایی که برای آنها اهمیت داشتند، شامل نظم و انضباط، و پویایی بود.
تجربهات را در ویکیتجربه به اشتراک بگذار
چند دقیقه وقت بگذار و به هزاران نفر کمک کن تصمیم شغلی بهتری بگیرند — کاملاً ناشناس.