در شرکت کیفیت و بازرسی استاندارد ایران تجربهای داشتم که میخواهم با صراحت بیان کنم. برای مصاحبه، معمولا از من دربارهی پوزیشن خاصی سؤال نمیپرسیدند و رزومهام را بدون تفصیل میخواستند؛ حتی اگر برای React.js رزومه فرستاده بودم، انتظار میگذاشتند در هر دو بخش فرانتاند و بکاند و UI/UX کار کنم. در عین حال اجازه استفاده از vpn به من داده نمیشد و به جای آن، یکی از کارمندان از یک شبکه کنترلشده vpn فراهم میکرد و من حق داشتم تنها با آن دسترسی کار کنم، درحالی که از انجام کار با Adobe در محیط شرکت منع میشدم. شرکت بزرگی با حدود هشتصد پرسنل بود که ساختمانش چهار طبقه است و برای ناهار از خارج غذا میگرفتند و روزانه دو تا سه وعده غذا ارائه میدادند. طرحهای ارائهشده هم معمولا به این صورت بود که چون سمت بکاند با زبان سیشاپ بود، مستنداتی ارائه میشد تا بتوانند با هر زبان دیگری هم کار کنند؛ در واقع فرقی وجود نداشت که با چه زبان یا ابزارهایی کار میکنم. دربارهی بهترین template وب، منبع معتبری پیدا نکردم و لازم بود خودم معرفی کنم. ساعات کار از هشت تا چهار و سیدقیقه بعد از ظهر بود و معمولا بین این بازه به ناهار میپرداختند. به عنوان مثال، قرار بود در اینجا کار وبسایت انجام بدهم، اما بهجای آن انتظار داشتند من هم بکاند کار کنم و هم وباپلیکیشن بسازم، در حالی که وبسایت را کنار میگذاشتم.
برای من تجربهای بود از کار در شرکتی نسبتا کوچک با تیمی حرفهای و باوقار که پروژههای سطح بالا را به شکل قابل توجهی انجام میدادند و در کنار کار اصلی، در سایر جنبهها هم حمایتم میکردند و این حمایتها به شدت به پیشرفتم کمک کرد. نتیجهش این شد که الان در شرکت بزرگتری با حقوق بیشتری مشغول به کار شدم.
روی ساعات کاری سختگیر نبودند؛ معمولا از صبح تا حدود ساعت نه تا نه ونیم باید در دفتر حضور داشتم و مجموع حضور هشت ساعت بود. پرداخت حقوق بهموقع انجام میشد و بیمه هم از روز اول برای من ثبت شد.
در این شرکت احساس امنیت و رضایت دارم و از شرایط کار با حالتی آرام و دوستانه برخوردارم. هم حقوق مناسب است و هم با وضعیت دانشجوییام سازگار میشود. تیم هم واقعا حرفهای است و مدیریت به خوبی عمل میکند.
در شرکت رایانمهر، تجربهی من بهعنوان توسعهدهنده وب آغاز شد. مدیر مستقیم من شخصیتی خوشبرخور و همزمان جدی دارد؛ این ترکیب به من کمک میکند تا منظم و با برنامه پیش بروم. از لحاظ فضای کاری و امکانات اوضاع نسبتا خوب است و حتی در اتاق کارمان دستگاه تصفیه هوا داریم که محیط را نسبتا دلنشینتر میکند.
کسی که چند سال در این شرکت کار کرده بودم، تصمیم گرفتم تجربهام را بازگو کنم تا تصویر روشنتری از فضای کار در آریا بنیز به دست بیاید.
اولا نکتههای مثبتی که دیدم را مرور میکنم: محیط کار زیبا و دلنشین است؛ هرچند اگر در کارخانه کار میکنید، امکانات رفاهی کافی در کارخانه به اندازهی دفتر فراهم نیست و زمستانها سرد و تابستانها داغ است. به رغم برخوردهای گاه بیادبانه در برخی مواقع، در مجموعه افرادی هستند که میشود از تجربهی آنها بهره گرفت. حقوقتان را بهموقع پرداخت نمیکنند، اما بیمه را معمولا در زمان مقرر واریز میکنند؛ تنها گاهی به دلیل عدم حضور فرد مناسب در واحد مالی و منابع انسانی، پرداختی ناقص میشود.
و اما مشکلاتی که در دوران کارم تجربه کردم: مهمترین و آزاردهندهترین موضوع این است که همیشه باید آماده باشید و معمولا شش ماه حقوق معوق را تحمل کنید؛ این وضعیت وقتی سختتر میشود که بعضی از افراد با ارتباطات خارج از شرکت، پرداختیها را به موقع دریافت میکنند. یکی دیگر از معضلات، دروغگویی سازمان است؛ نسبتا بیش از نود درصد قولها عملی نمیشوند و با افرادی که روی حرفشان میشود حساب کرد، روبهرو نیستید. در مجموعه، تعداد مدیران بالاست؛ گاهی برای هر ۰٫۸ نفر یک مدیر وجود دارد و برخی مدیران چند سمت مدیریتی دارند. برای رشد در این سازمان، وفاداری به نظر من بیهوده است؛ نیروهای وفادار اغلب کسانی هستند که نمیتوانند شغل دیگری با این درآمد پیدا کنند و بنابراین هر گونه فشار را تحمل میکنند.
خبرچینی و دهنبینی مدیران ارشد هم فضای کار را به سمت سکوت و ترس سوق میدهد؛ به گونهای که یک انتقاد کوچک در جمع همکاران تبدیل به خبری بزرگ میشود. سالانه اکثر نیروها تغییر میکنند؛ تقریبا هر سال ۷۵ درصد از کارکنان جابهجا میشوند و هرکه یک سال بماند، با اتفاقاتش روبهرو میشود و بعد میرود. اگر سعی کنید بهطور منطقی و انتقادی صحبت کنید، ممکن است دریافتی و حقوقتان دیرتر پرداخت شود.
در مورد تنخواه هم باید خیلی محتاط باشید و به حساب شخصیتان نریزید تا بعدا ادعا نشود که این مبلغ حقوق شما بوده است و پرداخت شده. بهطور کلی در بنیز هیچوقت هیچ چیزی را تا کامل امضا نکنید؛ چراکه گاهی اوقات به نظر میرسد هدف کلاهبرداری وجود دارد.
استعفا و جدا شدن برای مدیران این شرکت معنایی ندارد و اگر کسی استعفا بدهد، معمولا برای مدت طولانی به تماسهایش پاسخ داده نمیشود و برای دریافت مطالباتتان شاید نیاز به شکایت قانونی پیدا کنید. تجربهی من از استعفایم این بود که هفت ماه تعویق حقوق داشتم؛ با طی کردن فرایندهای اداری به مقدار قابل توجهی از پولم رسیدم، اما در آن مدت ارزش پولم کاهش یافت و حتی شرکت به تماسهایم پاسخ نمیداد. در جلسهای که با نمایندهی اداره کار جلسه برگزار شد، صحبتهایی مطرح شد که شرمآور بود و رئیس جلسه تأکید کرد که چنین رفتارهایی در این مجموعه وجود دارد و پروندههای متعددی علیهشان ثبت شده است.
وقتی فکر میکنم به تجربه کاری در آرشیو مد، بیش از هر چیز حس ناامیدی از خود نمایی میکند. من به عنوان بکاندی کار میخواستم با تیمی که توانایی بحث سازنده و همکاری واقعی را داشت همراه شوم، اما فضای کار به شکلی سخت و ناسازگار بود. سرپرستی که از هر دو طرف ناراضی بود و با رفتار عقدهای و مصنوعی، جو بخشهای دیگر را هم تحت تاثیر قرار میداد، نه تنها انگیزه را کم میکرد بلکه به روند کار هم لطمه میزد.
برای من تجربهی کاری لذتبخش بود و ترجیح میدادم تمرکزم روی کار خودم باشد و به حاشیهپردازی اهمیت ندهم. از نظر من، مدیران در طول مدت همکاریام باهاشان رفتاری محترمانه و قابلاعتماد داشتند و با معیارهای حرفهای پیش میرفتند.
من در شرکت ایرانتیک تجربهای کاری داشتم که با وجود امید به تعادل کار و زندگی، اوضاع خیلی متفاوت بود. از من میخواستند هر روز از ساعت نه صبح تا دوازده شب در دفتر حاضر باشم چون ددل line نزدیک بود و تقریبا دو ماه لانچ داشتیم. شبها هم حضور در محل لازم بود و به تشخیص مدیر فنی اضافهکاری هرگز به من تعلق نگرفت زیرا بازدهی رضایتبخش نبود. حقوق و مزایا هم کامل طبق قرارداد پرداخت نمیشد و برخی موارد به دلایل واهی انجام نمیگرفت. قراردادها با بستههای وزارت کار بسته میشد و عیدی، سنوات و بیمه هم به همان صورت ناواضع محاسبه میشد.
در زمینه امنیت شغلی و فرصتهای پیشرفت، هر ماه تقریبا دو نفر اخراج و جایگزین میشدند. به شخصه هیچ کس را ندیدم که این شرکت را در پروفایل لینکدین خود درج کند؛ اکثر افراد منتظر بودند که بگویند از ماه آینده دیگر نمیآیند. از طرفی تیم توسعه نرمافزار ما بر استایل کد تأکید زیادی داشتند و این نکته به بهبود سبک کدنویسی کمک میکرد، اما حقوق و مبلغ قرارداد با آنچه پرداخت میشد تفاوت زیادی داشت. مدیریت هم به روشی عمل میکرد که به جای تشویق، از کارمندانت میخواست تا با اضطراب و ترس از دست دادن شغل، کارها را انجام دهند.
در نهایت، از همه چیز بدتر سخنرانیهای حماسی یکی از همکاران بود که به رغم کمترین اعتقاد به حرفهایش، روی خودی نشان میداد و از مدیریت حداقلی زندگی خودش هم بر نمیآمد.
شرکت پردازش الکترونیک راشد سامانه (پارسا) را تجربه کردم و به عنوان یک توسعهدهنده بکاند در آنجا کار کردم. مدیریتی ضعیف و ناکارآمد حاکم بود؛ برخی از مربیان ارشد حتی حقوقی پایینتر از همردههای تازهکار داشتند و نگاهشان به تیم فنی کاملا قدیمی و منسوخ بود. تجربهای که داشتم از نزدیكترین منظرها، منحصربهفرد و دشوار بود؛ جایی پر از دوربین و کنترلهای بیمورد، و تصمیمگیریهای خطاکنندهای که فضای کار را سنگین میکرد.
در شرکت برترسافت، تجربهام به عنوان برنامهنویس بکاند آغاز شد و با تیم فنی بسیار حرفهای همراه شد. مدیریتی که میدیدم با شخصیتبرتر و رفتار دوستانهاش، فضای کار را بهطور قابل توجهی مثبت میکرد.
شرکت هیچستان را تجربه کردم که در ظاهر جذاب به نظر میرسید اما در واقع فشار کار بسیار بالاست. محیط از بیرون دلنشین میآید، اما درونیاتش بالعکس نشان میدهد. با طبعی آرام و دلنشین بهگونهای از من کار میکشیدند که انگار هیچ تفاوتی با انسان بودن ندارد. پس از یک سال پیگیری موفق شدم حقوق و مزایایم را دریافت کنم.
سه سالی است که در چارگون مشغولم و کار در این شرکت واقعا پر فشار است؛ به طوری که گاه باید روزانه و یا ماهیانه اضافهکاری انجام دهیم تا کارها جلو بیفتد. حقوق برنامهنویسها در مقایسه با شرکتهای دیگر پایینتر از انتظار است.
برای من، کار در شرکتی با سیستم مدیریتی فاقد کارایی تجربهای به نسبتا تلخ بود. در اینجا با وجود تلاشهای شخصی، ساختارهای مدیریتی به وضوح ناکارآمد به نظر میرسید و انعطاف لازم برای پیشبرد کارها فراهم نبود. از همان ابتدا احساس کردم که فرایندها مسیری غیرمنعطف و دشوار دارند و تصمیمگیریها اغلب با تأخیر و بدون توضیح کافی صورت میگرفت. نتیجهای که حاصل شد این بود که بهرهوری کاهش یافت و در انجام وظایف روزمره با موانعی غیرضروری مواجه میشدم. با وجود این محدودیتها، سعی کردم به جای نگاه منفی، مسائل را بهبود بخشم و کارم را به بهترین شکل انجام دهم.
شرکت وب جوان را تجربه کردم که دفتر کوچیک و بدون تابلو داشت و در ساختمانی قدیمی و نسبتا فراموششده اداره میشد؛ فضای کاری به شکل خانوادگی بود و اعضای خانوادهاش در کار دخیل بودند. آنها با نام پارس پال شروع به کار میکردند اما به دلیل مشکلات قانونی فعالیتشان محدود شد و با نام ارین پال باز هم به دنبال راهاندازی مجدد پارس پال بودند. واقعا متاسفم برای کسانی که از این خدمات استفاده میکنند و نمیدانند چه نتیجهای ممکن است در پی داشته باشد.
فضای کاری هم مثل خانه به نظر میرسید؛ تیمی کوچک و با روابط خانوادگی که گاهی به نظر میرسد از مسیر درست دور میشوند. من از نگاه کارمند، متوجه شدم که مدیریت نمیتواند به درستی از حقوق اولیه کارکنان دفاع کند و به نظر میرسید نظارت کافی وجود ندارد. گاهی رفتارهای غیرحرفهای و تنشهایی بین اعضا دیده میشد و پایاننامهای مشخص برای کار از ابتدا تا انتها وجود نداشت.
برای دریافت پایهترین حق و مزایای کار، بهنظر میرسید باید به اداره کار مراجعه کرد چون برخی مسئولان با نواقص رفتاری روبهرو بودند و تمایل چندانی برای پرداخت حق و حقوق کارکنان نشان نمیدادند و سعی میکردند به هر ترتیبی از زیر بار پرداخت فرار کنند.
- مدیریت ناکارآمد و اخلاق کاری نامناسب؛ تیمی که هماهنگی و کار گروهی را به خوبی درک نمیکرد.
- جو کار ناخوشایند و بیبرنامه؛ نبود رویکرد مشخص برای از ابتدا تا انتها رساندن یک پروژه با برنامهریزی منظم.
- کمترین توجه به جزئیات برای اداره شرکت و رفتار با افراد.
- سیستمی که بهطور مداوم نظارت دارد اما کارمندان احساس میکنند پایان ساعت کاری بهخوبی مدیریت نمیشود و توضیح روشن یا منطق واضحی وجود ندارد.
- افرادی که به نوعی از مردم سوءاستفاده میکردند و به نظر میرسید به هر قیمتی دنبال منفعتاند.
- صرفهجویی افراطی در هزینهها و بیتوجهی به ارزش نیروی کار.
بعد از چند سال تجربه، به نظر میرسید این شرکت از پایهترین اصول حرفهای و احترام به حقوق کارمندان دور است و حتی حقوق اداره کار را هم بهدرستی رعایت نمیکردند. در نهایت تصمیم گرفتم برای حفظ حقوقم به مراجع مربوطه مراجعه کنم.
در شرایطی که به من گفتند فقط یک هفته با این تیم همکاری کنم، اوضاع کار خیلی ناامیدکننده بود و به نظر میرسید رفتار بعضی مدیران با کارکنان مناسب نیست. هر روز فشار زیادی برای انجام کارهای بیشتر بود و گزارشدهی مداوم درخواست میشد؛ اما وقتی صحبت از حقوق و قرارداد پیش میآمد، پاسخ مشخصی نمیگرفتم و معمولا میگفتند زمان ندارند. برخی روزها به نظر میرسید که گشت و گذار و صحبتهای غیرکاری بیشتری با همکاران میکردند. جو تیم بیشتر به محیطی نیمهنظامی شبیه بود و دیدم که مدیران در چشمتری قرار داشتند و خیلی از پاسخگویی به سوالات مندی و شفاف نبود. قولهای سه روزهی آزمایشی با حقوق مطرح شد، اما در نهایت از لحاظ مالی هیچ مبلغی دریافت نکردم و وعدهها بیشتر از واقعیت بود. بهگفتهی من، رفتار برخی مدیران کار را به سطحی فراتر از انتظار میبرد و از نظر من کمتر از حد انتظار بود.
من خیلی زود فهمیدم که اونجا جای من نیست؛ محیط به شدت سرد و سنگین بود و برقراری ارتباطات حرفهای در آنجا به سختی امکانپذیر میشد. مدیر کل بیسوادی و بیتربیتی داشت که اختیار و تصمیمگیری را در اختیار مدیر اصلی میگذاشت و هیچ استقلالی در کارش نداشت. مدیر بازاریابی هم ثبات و قوت ارادهای برای هدایت تیم نشان نمیداد و با وجود اینکه نقش کلیدی داشت، به نظر میرسید صرفا ابزار دست مدیر اصلی باشد. رفتارهای ناخوشایند و شوخیهای نامناسب با همکاران زناغیر حرفهای در محیط دیده میشد و فضا به شدت سمی و پرتنش بود. از همان سههفته اول متوجه شدم که حقوق و مزایا و مزایای اضافی یا سنواتی وجود ندارد و وقتی درخواست مرخصی میکردم، با واکنش منفی و طلبکاری روبهرو میشدم. به طور کلی تجربه کار در این شرکت برای من بسیار ناامیدکننده و کمفایده بود.
شرکت آریا بنیز را با وجود ظاهر زیبا و طراحی بینظیر دفتر مرکزیش تجربه کردم. المانهای طراحی با دقت به کار رفتهاند و با محصولات اصلی این هلدینگ، برج خنککن، همسو هستند. زیرمجموعههای این هلدینگ در حوزههای مختلف فعالیت میکنند؛ برخی از آنها ثبت رسمی نشدهاند و آگهیهای شغلیشان هم با عنوان آریا بنیز منتشر میشود.
فضای کار به شکل open office است، اما محلی که برنامهنویسها کار میکنند کفسازی سرامیکی دارد که صدا را چندان کاهش نمیدهد و برای تمرکز بهتر باید از هدفون استفاده کنید. همچنین محیط کار برنامهنویسان نزدیک بخش فروش است و تیمها به طور مداوم با مشتریان در تماساند. با وجود پیشنهاداتی که برای بهبود این وضعیت ارائه شد، اقدامی در این زمینه انجام نشد.
در مورد تعهد شرکت به حقوق کارکنان، با وجود ادعای بهبود، تا زمانی که من همکاری داشتم مشکلاتی مانند بدقولی و تأخیر در پرداخت حقوق وجود داشت؛ توضیح میدادند که قصد دارند مشکل حقوق و دستمزد را حل کنند، اما در عمل چنین اتفاقی نیفتاد. به نظر من یکی از دلایل ترک شغلی کارکنان، عدم روشن بودن زمان و مقدار پرداختی حقوق است.
از جنبههای مثبت، شرکت به مدت مدیدی بخشی از حقوق معوقه را از طریق فرمهای مساعده پرداخت میکرد و پس از تأیید مدیران، این مبالغ پرداخت میشد. نکته مثبت آنجا بود که وقتی اعتراض کردم، به سرعت نسبت به اصلاح عنوان فرم مساعده اقدام شد و به فرم درخواست مطالبات تغییر نام پیدا کرد. منابع انسانی در زمینه جذب نیرو نسبتا توانمند است، به این معنا که استخدام را به عنوان یک دستاورد حساب میکند. اما در نگهداشت نیروها عملکرد ضعیفی دارد.
قراردادها همیشه سهماهه بود و گاهی حتی پایان همان دوره نیز امضای قرارداد به تعویق میافتد.
جلسه خروج از کار وجود ندارد و فرایند استعفا به درستی تعریف نشده است. فرایند استعفا بیشتر به دلیل مقاومت مسئولان و نشنیدن حرف متقاضی به وضعی قهری تبدیل میشود. روشهای فرسایشی اغلب به کار میرود تا منابع انسانی از پاسخگویی با ارجاع به سلسلهمراتب غیرمجابره، مسأله را از بین ببرد و اتلاف وقت کارمندان و کارکنان سابق را افزایش دهد. تجربه من هم نشان میدهد که بیش از شش ماه در حال مذاکره برای خروج از شرکت بودم.
در یکی از کارهای سابقم، با شرکت کوچکی روبهرو شدم که رفتار مناسبی با کارمندان نداشت و حتی کوچکترین نکتهها درباره حقوق و وظایف کارمندی برایشان روشن نبود. برای گرفتن حقوق و مزایمم مجبور شدم از اداره کار کمک بگیرم و پیگیری کنم.
دوستانه، مشخص است که نظم کاری در این شرکت به شدت زیر سوال است و به خاطر مدیریتهای متنوع و گاه نامناسب واحدها، زحمات کارکنان به نتیجه نمیرسد. به نظر من انتخاب مدیران اغلب بر پایه رابطه و رانت بوده و این موضوع کارایی لازم برای پیشبرد کارهای یک ISP را کاهش داده است. از witnessing منابع مالی که بهینه مصرف نمیشوند و زمان زیادی از مشتریها به دلیل تصمیمات غیرکارشناسی تلف میشود، متوجه میشدم که پروژهها هم به دلیل نبود نظارت فنی و سرمایهگذاری مناسب، نتیجه مطلوب را نمیگیرند. این مجموعه در تعامل با نیروهای انسانی هم دشواریهایی دارد و تعدیل نیروها به شکلی که انتظار میرود، رخ میدهد و برخی پرسنل با سالها تلاش به حاشیه رانده میشوند. پرداختیها همیشه با تاخیر رو به رو بوده و حقوق به طور منظم پرداخت نمیشد، گاهی دو یا سه ماه عقب میافتاد. مزایا و پاداش هم، از یاد میرود. در کل روابط در اینجا به شدت جایگزین ضوابط شده و کارکنان با تجربه به نحو مناسبی ارج نهاده نمیشوند و روالها سردرگم است. اگر قصد همکاری دارید، به نظر میرسد چیزی برای از دست دادن نباشد چون در پایان آنچه به دست میآورید، چندان ارزشمند نیست.
امید دارم روزگار بهتری در مجموعههای قویتر و منظمتر بدون رانت و با فرصتهای سالم رشد پیش رو باشد؛ چرا که چنین توصیهای را گفتن، وقتها از زندگیام گرفته است.
در شرکت رایا دیار سیستم با من مواجههای پر تناقض داشتم که در نهایت به نتیجهای ناخوشایند رسید. برای من روشن شد که منابع به راحتی هدر میروند و تیم مدیریتی تجربه و آمادگی لازم را ندارد. کارها بیشتر به شکل آزمایشی و خطا انجام میشود و ثبات تصمیمات سازمانی وجود ندارد. این موضوع باعث بلاتکلیفی دائم نیروها شده بود و انعطاف لازم برای برنامهریزی بلندمدت نبود. ارتباطات کاری بر پایه دوستدوستی و روابط خانوادگی شکل میگرفت و گویی مدیریت شرکت در قالبی مافیایی عمل میکرد. جلسات بیثمر و زیادی برگزار میشد که نتیجهای جز اتلاف وقت نداشت. تقسیم کار به طور واضح بین افراد وجود نداشت و هر کس بخشهای مختلف کار را به طرق گوناگون در اختیار میگرفت. ارزیابی عملکرد کارکنان نیز به صورت ناعادلانه و سلیقهای انجام میشد و حقوق بعضی افراد مشخص افزایش مییافت در حالی که کارکنان عادی همچنان ثابت میماندند. به عنوان نمونه، با فرصتهایی مانند شیوع کرونا مدیران از طریق تعدیلها به کارکنان مخالف یا منتقد ضربه میزدند و این امکان وجود داشت که نیروهای تازهنفس به سادگی تعدیل یا اخراج شوند و این تغییرات غالبا بدون اطلاع قبلی و از طریق ایمیل در ساعات پایانی شب به اطلاع میرسید.
اگر مسیری که طی این مدت تجربه کردم را دقیقتر بسنجید، احتمالا تنها با یک ماه کار در این شرکت میتوانید واقعیات مشابه را به چشم ببینید. در صورت پذیرفته شدن این ریسک، توصیه میکنم یا از کار قبلی فاصله نگیرید تا به نتیجه برسید و یا طرح جانبی دیگری در ذهن داشته باشید تا آمادگی مواجهه با احتمالات باقی بماند.
تجربهات را در ویکیتجربه به اشتراک بگذار
چند دقیقه وقت بگذار و به هزاران نفر کمک کن تصمیم شغلی بهتری بگیرند — کاملاً ناشناس.
